Oecumenische Meditatieve Vieringen in de 40 dagentijd 2021

Thema:
Ik ben er voor jou, de zeven werken van barmhartigheid
“De naakten kleden"

Daniel Tavenier

18 maart 2021
Riek Zwart
Hennie van der Schans

Welkom (klik hier)

Welkom bij deze vierde en alweer laatste oecumenische veertigdagen meditatie.
Ook vandaag, om bekende reden, weer digitaal.

De veertigdagentijd is een uitgelezen tijd
om halt te houden
en het dwingend ritme van leven
of geleefd worden, te breken,
om vraagtekens te plaatsen
bij wat normale gang van zaken heet.

Uitgelezen tijd om weer op zoek te gaan
naar zin en betekenis van ons bezig zijn.
Om weer grond onder de voeten te krijgen,
vaste dragende grond om op te staan
en door te gaan, geworteld in het oude visioen
dat zo diep in mensen zit:
goede schepping
vredevolle wereld,
liefdevolle mens.

Uitgelezen tijd om wat meer zicht te krijgen
op de weg die wij te gaan hebben,
en stap voor stap
met velen samen die weg ook gaan.
Uitgelezen tijd om echt te leven,
misschien ook wel te her-leven naar Pasen toe.
En ook daarna.

Een uitgelezen tijd om echt te leven;
de zeven werken van barmhartigheid kunnen ons helpen om eens op die andere manier naar ons leven te kijken, naar het leven van de ander, ver weg of dichtbij. Hoe gaat het met de ander?
Hoe gaat het met je? Kun je oprecht luisteren en stilstaan?

We lezen in Mattheus 25: 35, 36:
‘Want ik had honger en jullie gaven mij te eten, ik had dorst en jullie gaven mij te drinken. Ik was een vreemdeling, en jullie namen mij op, ik was naakt en jullie kleedden mij. Ik was ziek en jullie bezochten mij. Ik zat gevangen en jullie kwamen naar mij toe.’

Met deze woorden en door Jezus omgezet in daden, inspireert hij ons tot op de dag van vandaag.
Wat hij laat zien is: Ik ben er voor jou.
In het volgende verhaaltje laat de buschauffeur zien hoe hij dat doet.

De buschauffeur
Er komt in het spitsuur een oudere mevrouw met een rollator de bus binnen.
Dat duurt even.
Alleen al de tijd die het haar kost haar ov kaart uit de tas te toveren.
Zij schuifelt langzaam verder.
De chauffeur houdt haar via zijn spiegel in de gaten
en pas als zij zit, geeft hij gas.
Al die haastige passagiers
moeten maar even geduld hebben.
Hij heeft haar gezien!

Jan Hendriks

Lied (klik hier)

Kan het niet alleen
Stef Bos

Ik kan bergen verzetten.
Kan grenzen verleggen.
Kan de tijd laten stilstaan, verliezen en doorgaan.
Ik kan de liefde verklaren.
Kan de hemel beloven.
En ik kan tegen de stroming in de toekomst geloven.
Maar ik kan het niet alleen.
Ik kan het niet alleen.
Ik kan het niet alleen.
Ik kan het niet alleen.
Ik kan de sterren laten vallen.
Kan het water laten branden.
En ik kan stap voor stap de wereld veranderen.
Maar ik kan het niet alleen.
Ik kan het niet alleen.
Ik kan het niet alleen.
Ik kan het niet alleen.
En ik kan het donker verlichten.
Kan jouw leiden door de nacht.
En ik kan mijzelf overwinnen.
Beter worden dan ik dacht.
Kan de zwaarte van jouw schouders laten vallen.
En tegen de verdrukking in, dwars door alles heen.
De hemel op aarde laten…

Openingstekst (klik hier)
Er zijn zóveel mensen die wachten op een warm woord, een goede daad, een beetje barmhartigheid. Sommigen wonen ver weg anderen bij ons om de hoek.
We worden ook vandaag weer uitgenodigd om voorbij ons eigen leven te kijken, de ander dichterbij te brengen; hem of haar in de ogen te kijken en zeggen: Ik ben er voor jou.

Vandaag las ik in de krant een mooie leefregel van iemand die bij de sociale dienst werkt: Emine Ugur: bijna lachend zegt ze: ja ik ben een vrouw met een hoofddoek
Ze vertelt hoe belangrijk het is om in deze tijd je mildheid te behouden.
“Blijf vriendelijk, ook al heb je gelijk.” In onze gepolariseerde wereld blijft aandachtig luisteren naar elkaar een werkpunt. We kunnen schreeuwen en roepen om ons gelijk, maar schakelen de ander daarmee uit.
Zij leert mij en ons dat je met vriendelijkheid het verste komt.
Door corona is onze wereld kwetsbaar, niet alleen gezondheid en economie, maar ook de maatschappelijke samenhang, de rode draad in onze samenleving.

Vandaag staan we stil bij: de naakten kleden

 

De bijbel zegt hierover bij Mattheus 25:36:
“Ik was naakt en jullie kleedden mij“

Wie vroeger z’n vijand echt wilde vernederen nam hem mee zonder kleren. ‘Naakt en barrevoets’, schrijft Jesaja.
Veel dieper kon je als mens niet zinken. Naakt zijn betekent niet alleen geen kleren om je lichaam hebben, maar ook dat er geen plek voor je is in de gemeenschap.
Je bent weerloos, in alle opzichten.
Overdag de gesel van de zon waar niets je tegen beschermt, ‘s nachts de kou.
En dag en nacht de schaamte van het naakt zijn. Het hebben van kleding was geen vanzelfsprekendheid.
Door de hele Bijbel heen vind je de oproep te delen van je kleding.
De heilige Maarten trok zich deze oproep aan toen een bedelaar hem om kleren smeekte. Hij sneed zijn mantel in tweeën.
Achter de kleding zit de vraag naar waardigheid. Wellicht is het daarom dat Paulus het beeld van kleding gebruikt als hij het geloof ter sprake brengt. Wie bekleed is met Christus, ontdekt hoe God hem voluit mens wil maken.
In navolging van Jezus kleden we de ander, letterlijk en figuurlijk, en helpen we om mensen waardigheid te geven.

Stilte

Gedicht (klik hier)

Mijn mantel is mijn huid.
Hij koestert en omarmt mij.
Als ik hem om mij sluit,
beschermt hij en verwarmt mij.
Een stof, die zachtjes streelt,
zo kleurrijk en zo prachtig!
Ik voel mij als een prins,
zo rijk, zo sterk, zo machtig.
Mijn mantel is mijn huid.
Mijn mantel is mijn schild.
Met vrede epauletten
dwing ik mijn status af.
Wie durft zich te verzetten?
Mijn wapen tegen kou,
waag ik dat stuk te snijden?
Geef ik de helft aan jou,
wanneer ik je zie lijden?
Mijn mantel is mijn schild.
Mijn mantel zo vertrouwd!
Maar één kwam langsgereden
die, sterk als een magneet,
van liefde sprak en vrede.
Durf ik het aan, mijn huid,
mijn schild hier op te geven?
Hem achterna te gaan
en kwetsbaar, bloot te leven?
Mijn mantel voelt nu oud.

Jacqueline Roelofs-van der Linden

Overdenking (klik hier)
In Mattheüs 25: 36 staat ik was naakt en jullie kleedden mij.’
Als jezelf genoeg kleren hebt om aan te trekken en genoeg geld om nieuwe kleding te kopen voor jezelf en je kinderen, sta je er niet zo bij stil wat het voor mensen betekent om van een klein bedrag rond te moeten komen. Natuurlijk je hoort en leest ervan als er een actie is om geld, of kleding in te zamelen voor mensen, die het minder hebben.
Zo werd er deze winter een actie op touw gezet voor Syrische vluchtelingen op Lesbos. Mensen konden warme winterkleding en dekens doneren voor deze vluchtelingen. Ook zijn er diverse kledinginzamelingsacties in Nederland voor de eigen bevolking. Acties van het Leger des Heils, Vluchtelingenorganisaties, of andere hulporganisaties. Alhoewel het door de coronamaatregelen naar mijn beleving erg stil is op het gebied van deze acties.
Ook zien we steeds meer televisieprogramma’s rond het thema armoede. Bijvoorbeeld het programma ‘Paleis voor een prikkie‘, waar twee mannen aan de slag gaan om mensen in de bijstand te helpen hun huis op te knappen: een nieuw behangetje, een schilderbeurt en meubels en accessoires voor een prikkie.
‘Arm en rijk’ is ook zo’n programma. Hier ruilt een arm gezin voor een week hun woning met een rijk gezin. De gezinnen moeten dan rondkomen van het wekelijks te besteden budget van elkaar. Leeft een arm gezin wekelijks van een budget van € 85,-, dan moet het rijke gezin hier van rondkomen. En leeft het rijke gezin van een weekbudget van € 2000,-., dan is dit een week lang het te besteden budget van het arme gezin.
Een zo’n groot bedrag levert al vaak emoties op bij de ouders van het arme gezin.
Een paar weken geleden was dit een alleenstaande moeder met twee tieners.
Tieners, die voor hun kleding bijvoorbeeld aangewezen zijn op een kringloopwinkel. Tieners, die niet zoals hun klasgenoten mee kunnen doen aan allemaal modegrillen en de daarbij behorende merkkleding. En heel vaak daardoor uit de boot vallen, niet mee mogen doen met klasgenoten, omdat ze anders zijn. Zo worden ze dubbel getroffen, doordat ze de armoede aan den lijve ondervinden, maar ook doordat ze daardoor nog eens in een geestelijk en sociaal isolement komen.
Dit gezin mocht samen met een stylist kleding uitzoeken. Deze keer kon ook de moeder kleding kopen, want normaal cijferde zij zich weg. Altijd gingen haar kinderen voor.
De moeder werd het even teveel, maar haar zoon troostte haar met de woorden: “Je mag ook best een keer aan jezelf denken.” Daar sprak zoveel liefde uit, zoveel onbaatzuchtige liefde!
En dat valt me wel vaker op, de onderlinge verbondenheid en de liefde van ouders naar kinderen en omgekeerd. Dat is geen armoede maar rijkdom.

Natuurlijk is zo’n week prachtig, maar daarna is alles weer bij het oude. Alleen de herinnering blijft. Fijn, dat rijken dit mogelijk maken, maar het is wel tv, iedereen kijkt mee.
Jezus leert ons iets anders: onbaatzuchtige liefde! Je inzetten voor je medemens zonder jezelf eraan te verrijken.
Een mooi voorbeeld daarvan speelde zich af in de jaren 90 in Dronten. Daar werd een vrijwilligersorganisatie opgericht. ‘Vrouwen ontmoeten vrouwen’.
Kerkvrouwen gingen in gesprek met vrouwen uit de bijstand. Dit ging om een stukje bewustwording binnen de kerken van de positie van vrouwen met een uitkering. En daarbij het afbouwen van wederzijds oordelen, of veroordelen.
Door allerlei activiteiten werd getracht vrouwen en hun kinderen uit hun isolement te halen om zo beter te kunnen functioneren in de samenleving.
Ook zelfredzaamheid werd gestimuleerd.
Eén van die vrouwen uit de bijstand werd gevraagd voor het bestuur van de werkgroep.
In een interview met Trouw vertelde ze destijds over haar leven als alleenstaande bijstandsvrouw met vier kinderen. Hoe ze de eindjes aan elkaar moest knopen om rond te komen. De jongere kinderen, die zomaar uit hun kleding groeiden en de oudste, die naar het voortgezet onderwijs in Lelystad moest.
Deze vrouw volgde dankzij de werkgroep cursussen en kon daardoor betaald werk krijgen.
Zo kwam zij uit de bijstand.

Er is ook veel stille armoede. Mensen, die zich schamen voor hun situatie en geen hulp durven vragen. Geen vrijwilligersorganisatie op hun pad vinden.
‘De naakten kleden’, hoe doen we dit?
Wat kan ik, wat kun jij doen om aan die oproep van Jezus gehoor te geven?

We overdenken in stilte

Gebed (klik hier)
Michael Sweerts, ca. 1646 - ca. 1649
Geloofsbelijdenis

Ik geloof
soms heel enthousiast,
soms heel twijfelend
in de mens en ook in God.
Ik geloof
Dat we geroepen zijn tot vriendschap,
tot vrede-opbouw,
tot zorg voor de zwakken.
Ik geloof,
in mensen die leven voor elkaar,
die het idealisme wakker houden
en er samen aan werken.
Ik geloof,
in de Grote Kracht,
in de Hoeksteen,
in Jezus Christus,
mij nabij in fijne en moeilijke momenten.
Ik geloof,
en wil leven in Jezus' voetsporen.

Luisterlied: U geeft rust (klik hier)

U geeft rust
In mijn ziel
U geeft rust, U geeft rust in mijn ziel.

De aarde kent uw grote kracht.
Uw stem heeft haar tot stand gebracht.
En ook de zee, zo woest en diep
wordt stil voor U, die alles schiep.

Door alles heen, door alles heen.
Heer, kijk ik naar U.
Door alles heen, door alles heen.
U geeft rust.
Door alles heen, door alles heen.
Heer, kijk ik naar U.
U geeft rust in mij.

Geef mij geloof dat niet bezwijkt,
ook als de twijfel groter lijkt.
De berg, zo groot en hoog voor mij
verdwijnt in zee, de weg is vrij.

Door alles heen, door alles heen.
Heer, kijk ik naar U.
Door alles heen, door alles heen.
U geeft rust.
Door alles heen, door alles heen.
Heer, kijk ik naar U.
U geeft rust in mij.

Kijk op, laat los, vertrouw op Hem.
De storm herkent nog steeds zijn naam.
U geeft rust in mijn ziel.

DE ZEVEN WERKEN VAN BARMHARTIGHEID (klik hier)

De hongerige voeden, de dorstige laven, de naakte kleden,
de vreemdeling herbergen, de zieke verzorgen, de gevangene bezoeken, de dode begraven: in zeven kwatrijnen, met een coda.

Hij hing op straat rond. Ik had geen idee
wat hij daar deed. Beleefd vroeg ik hem mee
en bij het eten kwam hij langzaam los
en nam hij ook het woord. Dat hebben we geweten.

Vooral bij een paar glazen mooie wijn:
toen hij een aantal diepe dingen zei
vielen alle gesprekken op hun plaats
en zagen we de dwarsverbanden. Eindelijk.

Ik wilde iets terugdoen en ik had een jas
die ik niet nodig had en die hem iets te groot was, maar ik heb aangedrongen en hij was zo vriendelijk om net te doen alsof het ding hem paste.

En het werd laat. Ik zei, blijf hier logeren,
en neem de tijd met ons. We kijken morgen weer met nieuwe ogen naar alle verhalen:
er valt nog zoveel van elkaar te leren

Hij had het zwaar. Wat stuk was, greep hem aan: hij is er vrijwel helemaal aan onderdoor gegaan, geen ziekte is hem onbekend gebleven
maar wat wij voor hem konden doen, dat is gedaan.

Zijn hart was vast te groot, want de regering,
het geld, de macht en andere groeperingen hebben hem opgepakt en ergens opgesloten
waar wij dan weer geschrokken op bezoek gingen.

En toen we later weer iets van hem hoorden
toen bleek hij afgevoerd, gemarteld en vermoord; wat konden wij nog doen? We zijn het lijk gaan halen en hebben hem begraven. Daar zijn vrienden voor.

En later kwam er een bericht, via de tuinman, dacht ik: dat iemand zei, doe dit voor iedereen - doe het voor mij.

Menno van der Beek

Agenda

Witte donderdag 1 april
Thema: De hongerigen eten geven

Goede Vrijdag 2 april
Thema: De doden begraven
Raad van Kerken

Paaszondag 4 april
Thema: ik ben er voor jou

Logo PGS

Logo PGS